Είναι από τις δυνατές εκείνες φορές, που θα ακούσω ένα τραγούδι και θα μείνω επάνω του τόσο μα τόσο πολύ. Οι εκπληκτικοί του στίχοι, το θέμα του, ο λυρισμός του. Αλλά και η ενορχήστρωση με τη μουσική ενός νέου ανθρώπου, του Αργύρη Λούλατζη, δίνουν ένα τραγούδι, που μάγεψε και συγκίνησε την καρδιά μου.
Κλείστε τα μάτια, ανοίξτε τον ήχο και ακούστε το. Προσέξτε τους στίχους, τη χροιά της φωνής, τα όργανα, τη μουσική. Ναι! Υπάρχει ποιότητα ανάμεσά μας!
Το 1553, στην πόλη του Τερυέλ, 144 χιλιόμετρα ΒΔ της Βαλένθια, στη Νότια Ισπανία, οι κάτοικοι τότε, ανακάλυψαν εμβρόντητοι έναν κοινό τάφο με δύο μουμιοποιημένες σορούς. Ο ένας ανήκε σε έναν άντρα και ο άλλος σε μια γυναίκα.
Οι μνήμες άνοιξαν το μεγάλο τους ταξίδι, οι καρδιές ρίγησαν, τα στόματα άρχισαν να μιλούν ξανά, τα συναισθήματα να γλυκαίνουν και η συγκίνηση να ξεχειλίζει από κάθε ευαίσθητη καρδιά.
Όλοι στάθηκαν σε μια διαπίστωση. Όλοι έβαλαν στο μυαλό τους ένα και μόνο πράγμα. Τα δύο αυτά σώματα, παραδομένα στην αιώνια σιωπή ανήκαν στην Ισαβέλλα Σεγκούρα και στον Χουάν Ντιέγκο Μαρκίγιας.
Τα βιβλία των θρύλων άνοιξαν ξανά. Οι παλιές ιστορίες, καταχωνιασμένες στη λήθη ήρθαν ξανά στο φως. Αραχνιασμένα βιβλία βγήκαν από τις παλιές βιβλιοθήκες και τα βαριά ξύλινα μπαούλα. Για να πάνε όλοι 336 χρόνια πίσω. Στα 1217. Ναι, δεν θα μπορούσαν να έχουν λαθέψει. Τα νεκρά σώματα δεν θα μπορούσαν να ήταν άλλα από αυτά των δύο νεαρών εραστών, που έμειναν στην ιστορία με το όνομα:
"Οι Εραστές του Τερυέλ"
Η απόφαση τότε ήταν μία. Τα σώματα αυτά έπρεπε να ταφούν μαζί, όπως αγαπήθηκαν στη ζωή, για να περάσουν, ο ένας στο πλευρό του άλλου στην αιωνιότητα. Έτσι φτιάχτηκε αυτός ο μαρμάρινος σκαλιστός τάφος, με τους δύο αγαπημένους να μένουν εκεί για πάντα με τα χέρια τους να βρίσκονται σχεδόν το ένα μέσα στο άλλο. Και λέω σχεδόν γιατί, δεν αγγίζονται, λόγω του σεβασμού στο ότι η Ισαβέλλα ήταν ήδη παντρεμένη. Ένα άγγιγμα σε αναμονή θα έλεγε κανείς λοιπόν.
Πάμε λοιπόν να ψηλαφίσουμε αυτήν την υπέροχη μα συνάμα και τραγική ιστορία, η οποία είναι μια μεγάλη ιστορία αγάπης, κατ' αναλογία, όμοια με τη μεγάλη Σαιξπηρική τραγωδία του Ρωμαίου και της Ιουλιέττας. Και να δείτε, που η ιστορία αυτή θα μάς φέρει αγκαλιά με κάτι πολύ δικό μας, κάτι πολύ Ελληνικό, ενός μεγάλου μας μουσουργού αλλά θα απλωθεί και μέχρι το Παρίσι, ως μια θρυλική μορφή του τραγουδιού.
Ποιους; Κάντε λίγη υπομονή!
Πίνακας του Ισπανού ζωγράφου: Munoz Degrain
Στο μεταξύ, ας ξεφυλλίσουμε τώρα λίγο το βιβλίο εκείνης της ιστορίας των εραστών του Τερυέλ. Της Ισαβέλλας και του Χουάν Ντιέγκο.
Η Ισαβέλλα ήταν κόρη πλούσιας και επώνυμης οικογένειας, σε αντίθεση με τον Χουάν Ντιέγκο, η καταγωγή του οποίου ήταν ταπεινή. Και στις περιπτώσεις αυτές, ξέρετε, η ταξική διαφορά παίζει κυρίαρχο ρόλο σε μια κοινωνία φεουδαρχική μέχρι κόκαλο. Οι δυο νέοι μεγάλωσαν μαζί και τα βέλη του έρωτα γέννησαν μια μεγάλη αγάπη μεταξύ τους. Τέτοια, που έδωσε στη ζωή τους σχέδια για να παντρευτούν. Ο πατέρας όμως της Ισαβέλλας ήταν κάθετα αντίθετος σε ένα γάμο οικονομικών ...ανισοτήτων. Όμως διάλεξε έναν ιδιαίτερο πλάγιο τρόπο να χωρίσει το ζευγάρι.
Έδωσε στον Χουάν Ντιέγκο μια ευκαιρία ...πέντε χρόνων να δοκιμάσει πράγματα και την τύχη του στη ζωή και αν το κατέφερνε, θα μπορούσε να κάνει το όνειρό του πράξη και να παντρευτεί την αγαπημένη του.
Πέντε ολάκερα χρόνια, η Ισαβέλλα περίμενε τον αγαπημένο της, αρνούμενη πεισματικά τις πιέσεις του πατέρα της. Ώσπου στη λήξη της διορίας, απελπισμένη, είπε το "ναι" σε έναν πλούσιο γάμο και έγινε νύφη εκείνο το τελευταίο βράδυ των πέντε χρόνων.
Ο τραγικός όμως νόμος των ιστοριών αγάπης και των λαϊκών θρύλων, έφερε ακριβώς την πρώτη νύχτα του γάμου της, τον παλιό της αγαπημένο, τον Χουάν Ντιέγκο, να φτάνει στην πόλη, πλούσιος και αποκαταστημένος πια.
Έτσι πάντα συμβαίνει με τους μεγάλους τραγικούς έρωτες της λογοτεχνίας. Η αγάπη να αργεί μια ...μέρα. Μόνο, που εδώ δεν άργησε καθόλου και ήρθε ακριβώς στο χρόνο "μηδέν".
Ο Χουάν Ντιέγκο, τρελαμένος, ανεβαίνει στο νυφικό δωμάτιο της αγαπημένης του, τη στιγμή που ο σύζυγός της κοιμάται και της ζητά το "ύστερο" φιλί. Ένα αίτημα όμως, που για τις συνθήκες της εποχής δεν ήταν παρά μια τεράστια ύβρις. Η Ισαβέλλα αρνείται και ο Χουάν Ντιέγκο πέφτει νεκρός, στα πόδια της μπροστά, από ανακοπή συγκίνησης.
Ω, η μοίρα πλέκει τα δικά της παιχνίδια για τους παλιούς εραστές του Τερυέλ.
Η Ισαβέλλα, αποφασίζει να τιμήσει το θάνατο του αγαπημένου της. Φοράει το νυφικό της φόρεμα και πηγαίνει στην εκκλησία για να παραστεί στην κηδεία του. Θα του δώσει το τελευταίο νεκρώσιμο πλέον φιλί, που τού είχε αρνηθεί λίγες ώρες πριν. Και θα είναι και το τελευταίο φιλί στη ζωή της καθώς θα πέσει νεκρή δίπλα του.
Πίνακας εποχής με το θάνατο της Ισαβέλλας
Οι δύο νέοι, τότε θάφτηκαν για πάντα μαζί. Η ιστορία του αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για άπειρους καλλιτέχνες στην Ισπανία, κύρια ζωγράφους, με μια σειρά από πίνακες, που βρίσκονται σε μουσεία.
Για να φτάσουμε στο 1962, όπου ο Γαλλικός κινηματογράφος αποφασίζει να δώσει κινηματογραφική πνοή στη συγκινητική ερωτική αυτή ιστορία. Έτσι οι "Εραστές του Τερουέλ" γίνονται ταινία, σε σκηνοθεσία του Ραιημόντ Ρουλώ, σε σενάριο των: Ρενέ-Λουί Λαφόργκ και του ίδιου.
Με πρωταγωνιστικό δίδυμο ως ζευγάρι τους: τη Λουντμίλλα Τσερίνα και τον Μιλένκο Μπάνοβιτς.
Και κάπου εδώ έρχεται και η ...πατρίδα μας. Πιο συγκεκριμένα ο Γιάννης και ο Μίκης Θεοδωράκης.
Στη δεκαετία του 1950, ο Γιάννης Θεοδωράκης, θα γράψει ένα συγκλονιστικό ποίημα. Την "Όμορφη πόλη". Και ο Μίκης, θα το περάσει το 1952, στο μουσικό του έργο "Λιποτάκτες". Το έργο θα ηχογραφηθεί το 1960 και θα το τραγουδήσει ο ίδιος ο Μίκης. Τον Ιανουάριο του 1962, το τραγούδι θα γνωρίσει μία ακόμα εξαίρετη εκτέλεση από τη μορφή του μεγάλου Κώστα Χατζή.
Δύο μήνες μετά, το Μάρτη, το τραγούδι θα ενωθεί με τη Γαλλική φιλολογία και μουσική, ξεκινώντας ένα πολύ μεγαλύτερο ταξίδι για να γράψει και εκεί τη δική του ιστορία. Η μουσική του Μίκη θα μπει στη Γαλλική ταινία με τους στίχους-ποίημα του Jacques Plante.
Έτσι η "Όμορφη πόλη" έγινε "Les amants de Teruel" και αποτέλεσε το μεγάλο τραγούδι και της ταινίας αλλά και του μεγάλου θρύλου. Απέκτησε ζωή και τραγουδήθηκε από τη φωνή μιας τεράστιας μορφής.
H EDITH PIAF και οι "Εραστές του Τερυέλ"
Το τραγούδι λατρεύτηκε όσο τίποτα και όσον αφορά τον εαυτό μου, έγινε και αντικείμενο γλωσσολογικής εκπαίδευσης στο μάθημά μου των Γαλλικών. Πάμε μαζί να το ζήσουμε, στίχο με στίχο:
L'un pres de l'autre
Ο ένας πλάι στον άλλο
se tiennent les amants
κρατιούνται οι εραστές
qui se sont retrouves
έχοντας πλέον ξαναβρεθεί
pour cheminer cote a cote
για να περπατήσουν δίπλα-δίπλα.
Retrouves dans la mort
Όντας μαζί μέσα στο θάνατο
la haine n'ayant pas pu les atteindre
μην έχοντας μπορέσει το μίσος να τους φτάσει.
Les feuilles, les feuilles tombent
Τα φύλλα, τα φύλλα πέφτουν,
sur leur lit de noces
στο νυφικό τους κρεββάτι.
Que la terre soit douce
Να είναι η γη γλυκιά
soit douce aux amants de Teruel
να είναι γλυκιά στους εραστές του Τερυέλ
enfin reunis dans l'ombre
επιτέλους να ξανασμίξουν στις σκιές.
L'un pres de l'autre
Ο ένας κοντά στον άλλο
ils dorment maintenant
κοιμούνται τώρα
ils dorment delivres
κοιμούνται παραδομένοι
de l'apprehension de l'aube
στη σύλληψη της αυγής.
Se tennant par la main
κρατιούνται απ' το χέρι,
dans l'immobilite de la priere
στην ακινησία της προσευχής,
renouant leur serment
ανανεώνοντας τον όρκο τους
dans le tranquille eternite des pierres
στην αιώνια γαλήνη των λίθων.
Toute rentre dans l'ordre
Όλα γυρίζουν σε τάξη
Leur etreinte demeure
η αγκαλιά τους παραμένει
demeure a jamais suspendue
παραμένει για πάντα σε αναστολή
ainsi qu'une note d'orgue
σαν μια νότα από το μεγάλο όργανο.
Ας ακούσουμε το λατρεμένο Γιάννη Πάριο, να ερμηνεύει το Ελληνικό τραγούδι σε μια ανεπανάληπτη συναυλία
Και τέλος να το ακούσουμε και σε διπλή απόδοση, τόσο σε Ελληνικά όσο και Γαλλικά από τη φωνή της αγαπημένης μου Πέγκυς Ζήνα, την οποία θεωρώ ιδιαίτερα αξιόλογη καλλιτέχνιδα με υπέροχη φωνή και ήθος.
Αγαπημένες φίλες και φίλοι, σάς ταξίδεψα στον κόσμο των χαμένων εραστών του Τερυέλ. Σε μια παλιά ιστορία χαμένη πίσω στους αιώνες. Μια ιστορία αγάπης και ανεκπλήρωτου έρωτα. Βέβαια οι ...απανταχού παρόντες ορθολογιστές θεωρούν την ιστορία, ένα μύθο, εφεύρημα των κατοίκων της πόλης και τίποτα από αυτά δεν είναι πραγματικότητα.
Είναι η ματαιόδοξη και ανεξήγητη προσπάθεια κάποιων ανθρώπων, να σβήσουν το στίγμα του ρομαντισμού απ' τις ζωές των ανθρώπων. Αυτοί ίσως ξέρουν το λόγο. Τους αφήνουμε στο στεγνό κόσμο της δικής τους αποστείρωσης. Εμείς θα μείνουμε στην Ισαβέλλα και στον Χουάν Ντιέγκο, τους δύο νεαρούς εραστές του Τερυέλ και για μια ακόμα φορά θα σιγοψυθιρίσουμε το δικό τους τραγούδι για να βρουν την αγκαλιά τους στο δικό τους τον κόσμο.
Μάης φίλες και φίλες, έτοιμος να μας αποχαιρετίσει. Ίσως με περισσότερες ελπίδες για το καλοκαίρι που έρχεται. Ας τις υποδεχτούμε με τις αγκαλιές μας ανοιχτές και την προσοχή μας οργανωμένη.
Τι σας έχω σήμερα λοιπόν! Δεν έχει κοπάσει ακόμα ο ...ορυμαγδός της EUROVISION. Ναι! του γνωστού "θεσμού", που απασχολεί, κύρια για το γκρίζο και διαπλεκόμενο παρασκήνιό του, το κοινό, αυτές τις μέρες. Όχι! Δεν θα σταθώ περισσότερο σε όλο αυτό. Έχουν ειπωθεί νομίζω πολλά. Εγώ, κλασικό "Καρκινάκι", άνθρωπος των αναμνήσεων και εραστής-νοσταλγός των παλιών όμορφων στιγμών, θα σας ταξιδέψω σε ένα "ΔΙΚΟ ΜΑΣ" φεστιβάλ τραγουδιού που, δεν ξέρω πόσοι από εσάς το θυμάστε.
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ
Ναι, δεν κάνατε λάθος. Το "δικό μας" φεστιβάλ τραγουδιού αγαπημένοι μου! Το δικό μας "Σαν Ρέμο", γιατί πάνω στα πρότυπα αυτού του μεγάλου φεστιβάλ, χτίστηκε και το αντίστοιχο Ελληνικό. Μια λαμπερή διοργάνωση που ξεκίνησε το 1959 και άφησε την τελευταία του πνοή το 2009 καθώς η ΕΡΤ ανακοίνωσε τον θάνατό του κάτω από βάρος της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων.
Πέρασαν 50 ολάκερα χρόνια, μισός αιώνας, που ήταν κοντά μας. Ένα φεστιβάλ που σημάδεψε την Ελληνική μουσική, το τραγούδι, τη στιχογραφία αλλά και τις προσωπικές μας στιγμές. Η πρώτη επαφή μου με τον όμορφο αυτό κόσμο ήρθε κάπου το 1969-70, σε μαύρη περίοδο χούντας. Και μιας και αναφέρθηκα στην ....επάρατο, να πω ότι-ευτυχώς, δεν τόλμησε να πειράξει το φεστιβάλ αυτό! Δεν έβαλε δηλαδή το χυδαίο της χέρι πάνω στην ποιότητα της δημιουργίας. Σίγουρα παρασκήνιο έπαιξε, σίγουρα παρεμβάσεις, καπελώματα, αλλά να χαλάσει την ποιότητα δεν τα κατάφερε.
Και τι δεν ζήσαμε μέσα σε αυτά τα 50 χρόνια. Ποια "ιερά τέρατα" της μουσικής σκηνής μας δεν πέρασαν από τα σανίδια του! Θα έχουμε την ευκαιρία να θυμηθούμε αποσπασματικά μερικά από αυτά.
Μερικά πράγματα για το Φεστιβάλ
Η επίσημη ονομασία της διοργάνωσης ήταν: "ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ".
Η πρώτη του μορφή ήταν ως διαγωνισμός ελαφρού τραγουδιού. Ξεκίνησε το 1959 από το τότε Ε.Ι.Ρ. (Δημόσια ραδιοφωνία) και τα τρία πρώτα χρόνια έγινε στην Αθήνα.
Το 1962 μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη. Διοργανωτές ήταν πάλι το ΕΙΡ και η ΔΕΘ (Διεθνής έκθεση) και ανανεώθηκε ως τον τρόπο που γινόταν με νέα αρίθμηση. Έμεινε εκεί για πάντα μέχρι το τέλος. Βασίστηκε στα πρότυπα του μεγάλου Φεστιβάλ Σαν Ρέμο Ιταλικής μουσικής. Στο πέρασμα του χρόνου, ήταν λογικό να γνωρίσει πολύ μεγάλες διακυμάνσεις, αλλαγές, ακμές και παρακμές. Ενδεικτικά αναφέρω:
Η ορχήστρα ήταν ζωντανή στο βάθρο.
Μέχρι το 1971 το μπουζούκι δεν ήταν αποδεκτό στην ορχήστρα.
Δεν ήταν αποδεκτά τα συγκροτήματα επί σκηνής.
Στην δεκαετία του 1960 τα τραγούδια ερμηνεύονταν 2 φορές από διαφορετικούς καλλιτέχνες (!) για να τονισθεί η σύνθεση και όχι η ερμηνεία.
Το 1997 διακόπηκε και ξεκίνησε πάλι το 2005 με νέα αρίθμηση. Από το 2008 προστέθηκε διοργανωτής και το Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης.
Κρατήστε στην καρδιά σας κάποια από τα ονόματα των ανθρώπων που κράτησαν το μικρόφωνο στο πέρασμα των διοργανώσεων:
Μεγάλη μορφή στην πορεία του φεστιβάλ, η αεικίνητη μορφή του παρουσιαστή του, ποιου άλλου, του γνωστού Άλκη Στέα, που συνέδεσε το πέρασμά του με το φεστιβάλ. 20 διοργανώσεις έγιναν με τη δική του παρουσίαση, το λες και μια ολάκερη ζωή.
Θα σας καλέσω λοιπόν να αφεθούμε λίγο χαλαρά στην νοσταλγική αγκαλιά του χρόνου και να θυμηθούμε κάποια από αυτά τα μεγάλα τραγούδια. Είμαι σίγουρος ότι θα συγκινηθείτε, θα νιώσετε διαφορετικά. Θα δείτε μέσα από αυτήν την αναδρομή πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα γύρω μας. Τι "αξίες" και "είδωλα" έχουν προταχθεί. Να σας ευχηθώ καλή ακρόαση λοιπόν.
Το 1959, όλα ξεκινούν με τον καλύτερο τρόπο καθώς τα πρώτο βραβείο του φεστιβάλ γράφει μια πολύ μεγάλη ιστορία, αποτελώντας το βάθρο για το ξεκίνημα μιας λαμπερής καριέρας για την καλλιτέχνιδα που το τραγούδησε. Ο μεγάλος Μάνος Χατζηδάκης γράφει και συνθέτει το θρυλικό:
"Κάπου υπάρχει η αγάπη μου"
και η Νανά Μούσχουρη γράφει ιστορία με το τραγούδι της
Η Νανά Μούσχουρη με το "Τριό Καντσόνε" θα κερδίσει και το δεύτερο βραβείο με ένα επίσης εκπληκτικό τραγούδι.
Σε μουσική Μίμη Πλέσσα το:
"Ξέρω κάποιο αστέρι"
Στην επόμενη χρονιά, το 1960, η Νανά Μούσχουρη με τον Μάνο Χατζηδάκη, θριάμβευσε ξανά ("Κυπαρισσάκι") αλλά εγώ θα σταθώ στο δεύτερο βραβείο που το θεωρώ καλύτερο τραγούδι. Με την γλυκιά φωνή της Γιοβάννας, έρχεται το αξέχαστο:
"Καλοκαιράκι" του Σπύρου Μεντή
Η επόμενη επιλογή μου είναι δύο χρόνια μετά, το 1962, στο Τρίτο βραβείο, που πήγε πάλι στο προηγούμενο δίδυμο του Σπύρου Μεντή και της Γιοβάννας. Ο Σπύρος Μεντής ήταν πατέρας της γνωστής ηθοποιού Νένας Μεντή και αδελφός του γνωστού ηθοποιού Κώστα Μεντή.
"Κι όμως υπάρχει χαρά"
Το 1963, τα τέσσερα πρώτα βραβεία μας έδωσαν εκπληκτικά και αξέχαστα τραγούδια. Να σας θυμίσω τουλάχιστον τα δύο από αυτά:
Το πρώτο βραβείο πάει σε ένα τραγούδι του Κώστα Κλάβα, σε στίχους της Νινής Ζαχά. Με την υπέροχη φωνή του Γιάννη Βογιατζή έχουμε το:
"Πέταξε ένα πουλί"
Το δεύτερο βραβείο σε ένα αισθαντικό τραγούδι σε στίχους του Κώστα Κινδύνη και μουσική του Μίμη Πλέσσα. Οι φωνές της Τζένη Βάνου και Ζωή Κουρούκλη, δίνουν το συγκλονιστικό:
"Εδώ τελειώνει ο ουρανός"
Το 1964 σειρά για το πρώτο βραβείο είχε μια τραγουδίστρια της ελαφράς μουσικής σκηνής που αποτέλεσε ένα καλλιτεχνικό διαμάντι για την πατρίδα μας. Η Νάντια Κωνσταντοπούλου, σε συνεργασία με τον μεγάλο συνθέτη Τάκη Μωράκη, άφησαν εποχή πίσω τους με το μουσικό τους στίγμα
Με το τραγούδι "Ποιος" ήρθε η στιγμή να ανέβουν στην κορυφή ανοίγοντας μια τεράστια καριέρα στην ελαφρά ποιοτική μουσική.
Στο Β' βραβείο πάλι η Τζένη Βάνου με μια ακόμα εκπληκτική της ερμηνεία στο τραγούδι του Μίμη Πλέσσα-Κώστα Πρετεντέρη
"Τώρα"
Ανεβαίνω στα 1967 όπου ξεχωρίζω δύο πολύ μεγάλα τραγούδια και καλλιτέχνες. Στο πρώτο βραβείο θριαμβεύει μια μεγάλη κλασική εμβληματική μορφή. Ο Σώτος Παναγόπουλος με το τραγούδι του Γιώργου Μουζάκη σε στίχους Γιάννη Φερμάνογλου. Ένα τραγούδι που άφησε πολύ μεγάλη ιστορία.
"Καλώς όρισες έρωτα"
Ακούστε το τραγούδι σε ζωντανή ηχογράφηση την ώρα του φεστιβάλ
Στο Β' βραβείο ξανά το δίδυμο Τάκη Μωράκη, Νάντιας Κωνσταντοπούλου, σε στίχους Φ. Μιχαλάτου. Ένα τραγούδι που λατρεύω!
¨Εκείνον"
Το 1968 ένα τραγούδι ντυμένο με έναν πιο σύγχρονο αέρα κέρδισε το πρώτο βραβείο. Αγαπήθηκε και αυτό όσο λίγα στο πέρασμα του χρόνου. Σε μουσική Τώνη Στρατή, στίχους Χρήστου Ντούβη και ερμηνεία του ίδιου του Τώνη Στρατή, ενός πολύ αξιόλογου μουσικού.
"Το καλοκαίρι εκείνο"
Στο φεστιβάλ της επόμενης χρονιάς, το 1969, θα σταθώ στο Β' βραβείο. Εκεί θα δούμε τον Γιάννη Βογιατζή, να τραγουδά ένα υπέροχο ερωτικό τραγούδι σε μουσική Τόλη Βοσκόπουλου παρακαλώ και στίχους Ηλία Λυμπερόπουλου. Ένα τραγούδι που στη συνέχεια απογειώθηκε ως τεράστια επιτυχία με τη φωνή του ίδιου του Τόλη.
"Εκείνη"
Το 1970, θριαμβεύει στην πρώτη θέση ένα ακόμα τραγούδι του Τόλη Βοσκόπουλου, σε στίχους πάλι Ηλία Λυμπερόπουλου, με τη φωνή πάλι του υπέροχου Γιάννη Βογιατζή σε μια μοναδική εκτέλεση.
Είναι το ακουστό:
"Αδέλφια μου αλήτες πουλιά"
Το 1971 ποιος δεν θυμάται ένα νεαρό παλικάρι, πρωτοεμφανιζόμενο τότε, τον Γιάννη Πετρόπουλο, να κερδίζει το πρώτο βραβείο με ένα τραγούδι σε μουσική Αλέκου Γεωργιάδη και στίχους του Γιώργου Μαυρομουστάκη. Μήπως θυμάστε το υπέροχο;
"Παλιό κανόνι"
Όπως βλέπουμε στα τραγούδια που βραβεύονται είναι εμφανής πλέον και η παρουσία του μπουζουκιού σε ένα πιο ελαφρολαϊκό μουσικό στυλ.
Το Β' βραβείο πήρε ένα επίσης εξαίρετο τραγούδι του Γιώργου Χατζηνάσιου σε στίχους Νίκου Ελληναίου, με την αξέχαστη μεγάλη φωνή της Κλειώς Δενάρδου.
"Αλίμονο"
Το 1972 σειρά έχει να κερδίσει το πρώτο βραβείο ένας νέος συνθέτης και τραγουδιστής, ο Κύπριος Δώρος Γεωργιάδης. Πολύ καλός μουσικός και καλλιτέχνης. Ένα τραγούδι γλυκύτατο που αγαπήθηκε πάρα πολύ στο πέρασμα των χρόνων. Όσο λίγα!
"Αν ήμουν πλούσιος"
Το 1973, δύο τραγούδια κέρδισαν τα δύο πρώτα βραβεία, εκ διαμέτρου διαφορετικά μεταξύ τους σαν μουσικά είδη. Το πρώτο βραβείο πήρε ένα ελαφρολαϊκό τραγούδι σε μουσική του Πέτρου Ζέρβα σε στίχους Δημήτρη Καραστάθη, με τη φωνή ενός μετέπειτα επιτυχημένου τραγουδιστή στο είδος. Του Δημήτρη Κοντολάζου που εμφανίστηκε τότε
"Ο Μπαρμπαλιάς"
Το Β' βραβείο πήγε σε ένα ποπ τραγούδι που τόσο άκμαζε εκείνη την εποχή. Με το συγκρότημα των Τσαρμς, έρχεται το:
"Να μείνουμε πάντα παιδιά"
να κλέψει τις καρδιές μας ανέμελα, όμορφα, ερωτεύσιμα
1974. Μπαίνουμε σε τροχιά μεταπολίτευσης και μια νέα περίοδος για το φεστιβάλ ξεκινά. Αυτή τη χρονιά πρώτευσαν τρία τραγούδια, τα οποία προσωπικά, τα θεωρώ υπέροχα και μάλιστα διαφορετικά μεταξύ τους σε είδος και άκουσμα.
Α' Βραβείο στον Τώνη Βαβάτσικο που έγραψε και τραγούδισε ένα όμορφο τραγούδι.
"Ποιος να ξέρει στο βλέμμα του πίσω τι κρύβει ο Θεός για μας"
Σε ζωντανή παρακαλώ ηχογράφηση
Β' βραβείο σε ένα διαφορετικό αλλά υπέροχο τραγούδι του Γιώργου Κριμιζάκη σε πολύ μεγάλους στίχους της Σώτιας Τσώτου, με την εκπληκτική φωνή ενός αγαπημένου καλλιτέχνη του νέου κύματος, Μιχάλη Βιολάρη
"Αν"
Και στην τρίτη θέση ένα ατμοσφαιρικό τραγούδι που άφησε και αυτό εποχή. Σε μουσική Γιώργου Μανίκα και στίχους Νίκου Ελληναίου. Η εκπληκτική και μοναδική φωνή της Αλέκας Κανελλίδου, τραγουδά το:
"Άσε με να φύγω"
Ανεβαίνω στο 1976 με τα δύο πρώτα βραβεία. Δύο πολύ όμορφα τραγούδια. Στο Α' βραβείο, ένα τραγούδι του Αντώνη Πετρίδη σε στίχους του Κωστή Χρήστου, Ρόνης Σοφου. Η γλυκύτατη φωνή της Μαρίας Δουράκη
"Άσπρα πουλιά"
Β' βραβείο ένα γλυκό τραγούδι σε μουσική και στίχους του Σάκη Τσιλίκη. Ο Δάκης με τη φωνή του έχει μια εξαιρετική εκτέλεση. Μια μπαλάντα γεμάτη αισθήματα.
"Παλιέ μου φίλε"
Το 1977 θα λάμψει το άστρο της Άννας Βίσση! Η μεγάλη μας τραγουδίστρια, ξεκινά τη μεγάλη καριέρα της με ένα πρώτο βραβείο στο φεστιβάλ. Ένα όμορφο τραγούδι του Δώρου Γεωργιάδη
"Ας κάνουμε απόψε μιαν αρχή"
Στο Β' βραβείο, ο Ρόμπερτ Ουίλλιαμς γράφει ένα πολύ αισθαντικό ερωτικό τραγούδι. Μια μπαλάντα που άφησε εποχή. Με τη φωνή της Τζίνας Σπηλιωτοπούλου, νεαρής τότε κοπέλας και του Αντώνη Πολίτη
"Εσύ"
Το 1978 θα σταθώ στο Β' βραβείο που μου άρεσε πάρα πολύ όχι μόνο σαν τραγούδι αλλά, κύρια, σαν μήνυμα και μάλιστα αντιπολεμικό. Ο Γιάννης Πετρίτσης και η Σόφυ Παππά γράφουν το:
"Ετούτη την ώρα ας γίνουμε ένα"
Τραγουδά η Σόφυ Παππά
Το 1979, το πρώτο βραβείο μας έδωσε ένα πολύ σημαντικό και ιδιαίτερο τραγούδι. Μία ακόμα μπαλάντα με μια χαρακτηριστική φωνή του Γιώργου Πολυχρονιάδη με στίχους δικούς του και της Σάσας Μανέτα. Ένα τραγούδι που περιέχει σαφέστατα αντιπολεμικά και ανθρωπιστικά μηνύματα.
"Αν ξανακαταβείς Χριστέ στη γη"
Η επόμενη χρονιά, το 1980, βρίσκει ένα επίσης καλό τραγούδι στην πρώτη θέση. Η αποκάλυψη του 1977, Τζίνα Σπηλιωτοπούλου έρχεται σε μια ακόμα διάκριση. Σε μουσική της ίδιας και του Σπύρου Ιωαννίδη έχουμε το:
"Της γιαγιάς τα παραμύθια"
Ένα γλυκύτατο τραγούδι με άπειρα μηνύματα παιδαγωγικής κυρίως
Από εκεί και πέρα, φίλες και φίλες, σιγά-σιγά, το μεγάλο αυτό φεστιβάλ, άρχισε να ξεθωριάζει. Η εισβολή της τηλεόρασης στις παραγωγές και στα σπίτια μας, σκέπασε την ακροματικότητά του και τη διείσδυσή σου στα ακουστικά και μουσικά μας δρώμενα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι χάθηκαν καλά τραγούδια ή εξαλείφτηκαν εντελώς. Κάθε άλλο. Απλά, είχε αρχίσει τότε, στη βιομηχανία της μουσικής η υποστήριξη άλλων ειδών μουσικής, που έβγαιναν έξω από τα ήθη και τα ακούσματα του φεστιβάλ.
Παρ' όλα αυτά εκείνο συνέχισε να παραδίνει σκυτάλη και όμορφες δημιουργίες.
1984 "Χαμένη ισορροπία" μια υπέροχη μπαλάντα με τη φωνής της Σοφία Βώσσου, κατά δικό της δημιούργημα
Στέκομαι ενδεικτικά στο 2006 όπου ένα τραγούδι, Α' βραβείο, κέρδισε κατά κράτος σε ποιότητα με έναν σεμνό και υπέροχο νέο καλλιτέχνη. Τον Σταύρο Σιόλα με το υπέροχο:
"Της Άρνης το νερό"
και την ανεπανάληπτη ερμηνεία του επί σκηνής
Με αυτό το συγκλονιστικό τραγούδι θα κλείσω την αναφορά μου στο μεγάλο αυτό φεστιβάλ Ελληνικής μουσικής. Με την ελπίδα ότι κάποια στιγμή θα ανοίξει ξανά τις πύλες της η διοργάνωση για να μπορέσουν και πάλι νέοι δημιουργοί να παρουσιάσουν το όποιο τους ταλέντο. Να μην χρειάζεται το ξεπούλημα κάθε νέου μουσικού στις διαθέσεις της μουσικής βιομηχανίας και εμπορίου. Μακάρι.
Επίσης, δεν σας καλώ να ακούσετε υποχρεωτικά την μεγάλη μουσική λίστα που σας έδωσα. Εδώ θα είναι να σας κρατάει συντροφιά, όποτε εσείς θέλετε να ακούσετε κάποιο από τα παλιά τραγούδια του φεστιβάλ που αγαπήσατε. Έχει την αξία του να έχετε μια τέτοια συλλογή στο συρτάρι σας και ελπίζω να έκανα καλές επιλογές.
Σας ευχαριστώ για το υπέροχο αυτό μουσικό ταξίδι.
Αν σας άρεσε η ανάρτηση και θέλετε να ακολουθείτε το "Ηδύποτον" μπορείτε να γραφτείτε με το e-mail σας εδώ: follow.it
Σημείωση: Αντίγραφο της από 7/2/2017 πρώτης ανάρτησης
Η 25η του Ιούλη του 1983 ξημέρωσε πολύ ζεστή.
Κείνα τα καλοκαίρια στην Αθήνα ήταν πιο ξέγνοιαστα, πιο ανέμελα. Οι άνθρωποι τότε ζούσαν σε μια εποχή που διαμόρφωνε το δικό της μύθο, αργότερα δυστυχώς τις δικές της αυταπάτες. Παρ' όλα αυτά τα μελλούμενα όμως, τα χαμόγελα ανθούσαν πλέρια στα χείλη των ανθρώπων. Τα καλοκαίρια στην Πόλη ήταν πιο ανοιχτά, πιο συλλογικά. Οι άνθρωποι έλπιζαν, σχεδίαζαν, έκαναν όνειρα, προσπαθούσαν να ζήσουν τις δικές τους στιγμές.
Η Θλιβερή νεόπλουτη μετάλλαξη και το δολερό life style που ανέτρεψαν ισοπεδωτικά το προφίλ των Ελλήνων ακόμα δεν είχε κάνει την εμφάνισή του. Έτσι οι άνθρωποι, κάθε ηλικίας, αναζητούσαν τη συντροφιά, τις ανοιχτές παρέες, τα parties μεσουρανούσαν στις αυλές, στα σπίτια, σε ανοιχτούς χώρους.
Ζευγάρια και παρέες ζούσαν τις δικές τους ξέφρενες στιγμές στις παραλίες και στα στέκια της εποχής χωρίς τα άμορφα και άχρωμα bits των σημερινών clubs να ισοπεδώνουν κάθε άκουσμα.
Οι φωτιές άναβαν στην παραλία, τα sleeping bags στρώνονταν κατά γης, οι κιθάρες, οι φυσαρμόνικες έπαιρναν τη θέση τους στα χέρια, τα κορμιά ξεγυμνώνονταν για να λουστούν στο φως του φεγγαριού, να κυλιστούν ερωτικά στην καυτή άμμο, να ζήσουν οργασμούς με το φεγγάρι σαν φως να αποτυπώνει τις στιγμές.
[youtube=https://youtu.be/Tb-CHmky2K8]
Στο μικρό και παλίο FIAT NECKAR του 1965 χωρέσαμε όλοι, και οι πέντε τότε φίλοι, γειτονόπουλα. Φορτωμένοι με την τρέλα μας, τα όνειρά μας. Κάποιοι προνοητικοί φόρεσαν μαγιό, κάποιοι όχι, σιγά τώρα μην αυτό να ήταν το πρόβλημα. Απόγευμα προς βραδάκι και οι δρόμοι όλοι οδηγούσαν στην παραλία, που ; μα στη ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗ....! Στον πανέμορφο αυτό κόλπο που για εκείνες τις δικές μας γενιές της εποχής φάνταζε πάντα μυθικός, πανέμορφος και μαζί με το Μικρό και Μεγάλο Καβούρι αποτελούσαν τον ύστατο "αμαρτωλό" τόπο της καταφυγής της παρέας συνήθως μετά από το πάρτυ στην αυλή του πατρικού.
Εκείνο όμως το βράδυ είχαμε άλλο πρόγραμμα. Πατσίων, Πανεπιστημίου, Σύνταγμα, το FIATάκι φορτωμένο αγκωμαχούσε αλλά δεν μάσαγε. Λεωφόρος Αμαλίας, στροφή αριστερά και Λεωφόρος Βουλιαγμένης. Και εκεί, ο χαμός.....! Ωωωωωπ τι ουρά είναι αυτή ρε φιλαράκια ; τι γίνεται εδώ ;
-Θα προλάβουμε το πάρτυ για θα το ακούσουμε απ το ράδιο εδώ ;
-Σταμάτα μωρέ μην γκρινιάζεις, θα προλάβουμε, άλλωστε το πάρτυ δεν θα τελειώσει σε κανένα δύωρο.
-Φφφφφφ ρε παιδιά τι γίνεται εδώ ; τι κοσμοπλημμύρα είναι αυτή ; όλη η Βουλιαγμένης πρώτη-δευτέρα μιλάμε....!
-Πάρτυ στη Βουλιαγμένη είναι αυτό, δεν είναι παίξε γέλασε....!
Η Πανσέληνος είχε ήδη κάνει δυναμικά την εμφάνισή της, ο ουρανός έλαμπε, τα κορμιά ήδη μούσκευαν στον ιδρώτα, τα αυτοκίνητα αγκομαχούσαν μα προχωρούσαν και μετά από μιάμιση βασανιστική ώρα τσουουουπ ο μαγευτικός κόλπος της Βουλιαγμένης λουσμένος στο φως του φεγγαριού.
-Άσε το αμάξι όπου νάναι τώρα και περπατάμε, μην ψάχνεις για parking και τέτοια....!
Πράγμα που φυσικά και έγινε. Κύματα κατά χιλιάδες ο κόσμος στην παραλία.
Η Πλωτή εξέδρα ήδη φωτισμένη. Τα εισιτήρια στην είσοδο της οργανωμένης πλαζ του ΕΟΤ είχαν τότε 300 δραχμές. Κόπηκαν 25.000 εισητήρια για τα οποία μήτε συζήτηση να προλάβεις να τα ...δεις καν....!
-Που θα πάμε βρε παιδιά, όλα είναι κλειστά δεν βλέπετε ;
-Θα πάμε απέναντι από την κεντρική εξέδρα, θα περάσουμε την "Ωκεανίδα" και θα πάμε από την άλλη μεριά απ τον "Αστέρα".
-Φύγαμε
Το ραδιόφωνο της ΕΡΤ, για τους ...άτυχους της βραδιάς μετέδιδε σε ζωντανή μετάδοση την συναυλία. Ο κόσμος ξεχύθηκε κατά χιλιάδες σε ολάκερο το τόξο της παραλίας της Βουλιαγμένης. 70.000 άνθρωποι κατά τους πιο ...συγκρατημένους, 100.000 άνθρωποι παρόντες σε μια τεράστια αγκαλιά με μουσική,θάλασσα και φεγγάρι κατά τους πιο ενθουσιασμένους.
Η Ελλάδα ζούσε το δικό της WOODSTOCK σε μεγάλες στιγμές.
Και δες που ήταν όλοι εκεί: η ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΖΟΡΜΠΑΛΑ, σε παλιά τραγούδια του 1940-50, άνοιξε το χορό σκορπώντας νοσταλγία παντου. Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ, ακόμα τότε "ΝΙΟΝΙΟΣ" όπως τον ξέραμε στα αγωνιστικά χρόνια του 60 πριν τον πάρει σβάρνα η Εθνομαστούρα. Η "ΣΥΝΝΕΦΟΥΛΑ" απογειώνει τον κόσμο, "Να μας έχει ο Θεός γερούς, πάντα ν' ανταμώνουμε και να ξεφαντώνουμε", αχ Νιόνιο, που να ξεφαντώσεις τώρα ντε ; σε ποιες καταστάσεις ;
Η Νύχτα πέρναγε, η Πανσέληνος ψήλωσε και γύρω στη μία, νάσου μια ΜΑΝΤΟΛΙΝΑΤΑ του ΦΩΤΗ ΑΛΕΠΟΥΡΟΥ, ναι δεν ακούσατε λάθος...! Μαντολινάτα. Βλέπετε εκείνη την εποχή, ακόμα το παραδοσιακό δεν ήταν off time. Και μετά νάτην η ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΑΝΟΥ με τους "THREE AND THE COUCOS BAND" χαχαχαχαχαχαχα, ιστορικό γκρουπ της εποχής, άφησε ιστορία το ...όνομα.Ο ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ, ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΑΛΑΡΑΣ.
Και βέβαια, νάτος, ο γραφικός ...ΛΟΥΚΥ ΛΟΥΚ της Ελληνικής Μουσικής σκηνής, ο
ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ ΚΗΛΑΗΔΟΝΗΣ
Ο Μεγάλος πρωταγωνιστής εκείνης της αλησμόνητης νύχτας που μάγεψε κόσμο και αποτέλεσε το γεγονός όχι μονάχα του καλοκαιριού αλλά από τότε ουδείς αποτόλμησε ανάλογο εγχείρημα με έναν ολάκερο λαό κάθε ηλικίας και προέλευσης, φευγάτο, λεύτερο, ανέμελο, ξεμυαλισμένο, να παραληρεί, να τραγουδάει, να χορεύει, να φιλιέται, να πίνει, να κάνει μπάνιο είτε γυμνός είτε με ρούχα.
Αυτός ήταν, ο ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ ΚΗΛΑΗΔΟΝΗΣ. Πόσο απλά είδατε αλλάζει ο χρόνος σε ένα ρήμα αλήθεια. Πόσο απλά, ασήμαντα ίσως ο Ενεστώς γίνεται Παρατατικός. Πώς το παρόν γίνεται παρελθόν. Πως μια ζωή σβήνει σε ένα κλικ και αποτελεί μνήμη και αφιέρωμα. Δεν είναι τραγικά απλό να το παρατηρείς ε ; Μια τέτοια σκέψη σε κάνει να νιώθεις την σημασία της ΣΤΙΓΜΗΣ.....! Σε κάνει να καταλαβαίνεις ότι όταν περιφρονείς την απλότητα της στιγμής και δεν την ζεις, όταν συνεχώς αναβάλλεις για κάτι αόριστο και μαξιμαλιστικό στο μέλλον, τότε κατ' ουσίαν προσβάλλεις την ίδια τη ζωή.
Φλυάρισα. Αυτός ήταν ο ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ ναι....! ένας απλός, γνήσιος, ρέμπελος, ατιμέλητος μεγάλος καλλιτέχνης. Η Μουσική του απλή, βατή, χαρούμενη, ψαγμένη όμως. Με την jazz πινελλιά του χαρακτηριστική.
Άφησε την περπατησιά του στην Ελληνική Μουσική με την μεγάλη του Δισκογραφία, όπως επίσης και στον Ελληνικό Νεώτερο Κινηματογράφο καθώς έγραψε τη μουσική για μια σειρά μεγάλες ταινίες.
Δεν ήθελε να αλλάξει ποτέ. Πεισματάρης, ατίθασος, άτακτος, παράκουγε και έσπαγε τα νεύρα των ...γιατρών του τα τελευταία χρόνια με τα χρόνια προβλήματα στην καρδιά του.
Για όσους θέλετε να θυμηθείτε τη μεγάλη εκείνη βραδιά στη Βουλιαγμένη σας έχω εδώ όλη σχεδόν τη ζωντανή μετάδοση της ΕΡΤ τότε
[youtube=https://youtu.be/05w2Y8jKLL4]
Καλό Ταξίδι Λουκιανέ.....
Ένα κομμάτι της Νιότης μας φεύγει μαζί σου Φίλε....
